Wino i piwo domowe a sprzedaż: kiedy obowiązują przepisy
Etykieta na butelkę dla siebie, na wesele albo na prezent może być zupełnie dowolna. Przepisy o oznakowaniu zaczynają obowiązywać wtedy, gdy napój trafia do obrotu – najczęściej wtedy, gdy zaczynasz go sprzedawać. Ten poradnik pokazuje, gdzie przebiega ta granica i co zmienia się na etykiecie, kiedy ją przekraczasz.
Na własny użytek
Granicę wyznaczają trzy przepisy:
- Ustawy o wyrobach winiarskich nie stosuje się do wyrobów winiarskich, które zostały wyrobione domowym sposobem na użytek własny i nie są przeznaczone do wprowadzenia do obrotu (art. 1 ust. 2). Dotyczy to wina owocowego, cydru, miodu pitnego i wina z winogron.
- Ustawa o podatku akcyzowym pozwala produkować poza składem podatkowym piwo, wino i napoje fermentowane wytwarzane domowym sposobem przez osoby fizyczne na własny użytek i nieprzeznaczone do sprzedaży (art. 47 ust. 1 pkt 3).
- Unijne rozporządzenie FIC o informacji na temat żywności dotyczy podmiotów działających na rynku spożywczym (art. 1 ust. 3).
Na domowej etykiecie nie musisz więc podawać ani nazwy z ustawy, ani alergenów, ani daty. Możesz napisać „Wiśniowe babci Zosi”, „Trójniak na 40. urodziny” albo „Piwo na wesele Ani i Tomka”.
Jednego słowa nie używaj jednak, jeśli kiedyś zaczniesz sprzedawać: określenie „nalewka” wolno umieścić w oznakowaniu napoju alkoholowego tylko wtedy, gdy jest on napojem spirytusowym spełniającym określone warunki (§ 3a rozporządzenia w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych, dodany w 2024 r.). Wino owocowe nalewką nie jest.
Kiedy zaczyna się sprzedaż
Gdy napój ma trafić do klientów – w sklepie, na targu, przez internet albo z własnego gospodarstwa – stajesz się podmiotem działającym na rynku spożywczym, a do etykiety dochodzą przepisy:
| Co | Gdzie to opisujemy |
|---|---|
| Dane obowiązkowe z FIC: nazwa, alergeny, ilość, data, producent, alkohol, partia | poradnik o etykiecie piwa |
| Nazwy kategorii z ustawy o wyrobach winiarskich, słodkość, rodzaj miodu pitnego | poradnik o winie owocowym, cydrze i miodzie pitnym |
| Język polski | poradnik o języku polskim na etykiecie |
| Znak kaucji na puszce i butelce PET | poradnik o znaku kaucji |
| Banderola na wino, miód pitny i mocniejszy cydr | poradnik o banderoli |
Rejestr KOWR dla wyrobów winiarskich
Wyrób i rozlew wyrobów winiarskich na sprzedaż to działalność regulowana, która wymaga wpisu do rejestru prowadzonego przez Dyrektora Generalnego KOWR (art. 7 ust. 1 i art. 10 ustawy o wyrobach winiarskich). Wpisu nie potrzebuje m.in. drobny producent wina z winogron z upraw własnych (art. 7 ust. 2).
Uproszczony wpis przewiduje ustawa dla producentów, którzy wyrabiają napoje z surowców z własnego gospodarstwa – łącznie nie więcej niż 1000 hektolitrów rocznie (art. 9 ust. 1):
- wino owocowe jakościowe, cydr i perry (także jakościowe i lodowe) z owoców z własnych drzew lub krzewów – najwyżej 100 hl na każdy hektar gruntu rolnego, przy co najmniej 0,5 ha gruntu obsadzonego drzewami lub krzewami owocowymi;
- miód pitny jakościowy z miodu z własnej pasieki – najwyżej 20 litrów na każdy pień pszczeli, przy pasiece większej niż 10 pni, wpisanej do rejestru powiatowego lekarza weterynarii.
W ramach tego limitu do połowy wagi owoców i miodu można kupić, jeśli surowce wytworzono w tym samym województwie albo w powiatach z nim sąsiadujących (art. 9 ust. 2).
O szczegóły wpisu pytaj w KOWR, o akcyzę – w urzędzie skarbowym, o wymagania sanitarne – w sanepidzie.
„Produkt polski”
Napis „Produkt polski” na produkcie przetworzonym – a napój nim jest – wolno umieścić tylko wtedy, gdy został wyprodukowany w Polsce, a składniki spoza Polski stanowią najwyżej 25 % masy wszystkich składników bez wody i nie da się ich zastąpić polskimi (ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, art. 7b ust. 2). Piwo ze słodu z importu czy chmielu z Niemiec może więc nie spełnić tego warunku.
Ostatnia weryfikacja: 24 października 2026
Ten poradnik wyjaśnia zasady oznakowania i nie jest poradą prawną. Przepisy się zmieniają – zanim zaczniesz sprzedawać, zapytaj w KOWR, w urzędzie skarbowym i w sanepidzie.
Źródła
- Ustawa o wyrobach winiarskich, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 844, art. 1, 7, 9, 10
- Ustawa o podatku akcyzowym, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 412, art. 47
- Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 (FIC) – polski tekst w przewodniku IJHARS, MRiRW i UOKiK, art. 1
- Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 1980, ze zm., art. 7b
- Rozporządzenie MRiRW zmieniające rozporządzenie w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych, Dz.U. 2024 poz. 217 (nalewka)